Altın Oran

Yorumlar birkaç satıra sığmayınca benim mail adresime mucize yağdı bu hafta. Sinekler, arılar, böcekler, kelebeğin kanadı, kutup ayısının kürkü, pisinin bıyığı, yağmur damlası, kan… Biyoloji kitabı gibi oldu posta kutum. Şimdiki çocuklar ne şanslı diye düşündüm… Öyle güzel anlatımlar var ki internette, öyle güzel fotoğraflarla süsleniyor ki artık sunumlar, dalıp gitmemek mümkün değil herhangi birine… hemen bir video oynamaya başlıyor rengarenk, masal gibi dinliyorsunuz bir zamanlar oflaya puflaya ezberlediğiniz, çoğu Cin Ali kıvamı elde çizilmiş resimlerle süslü bilgileri.

Çok güzel bir video paylaştı bir dostum facebook’ta, kısacık ama özenle hazırlanmış. Altın Oran’ı anlatıyordu nefis bir müzik eşliğinde. Bilen için çok keyifliydi seyir, bilmeyen için umarım merak uyandırmıştır. Mucizenin adı kar tanesi diye yazıp üstüne bir de Altın Oran’la karşılaşınca, eklemeden duramadım peşpeşe.

Altın Oran’ı bilir misiniz? Ben dilim döndüğünce iki satır yazayım ama siz sonra alın elinize sıcak bir çay, kahve, girin internete, gezin.

Altın Oran, bir sayının insanlık, bilim ve sanat tarihinde oynadığı inanılmaz bir roldür. Altın Oran Fibonacci isimli ortaçağ matematikçisinin sayı dizilimi ile anılıyor. Evrenin varoluşundan bu yana tüm varlıklarda bir oranla karşılaşıyor bilim adamları. Fibonacci sayıları kullanılarak üretilen kesirler ‘Altın Oran’ı veriyor. Fi sayısı da deniyor. Kitap dili ile açıklamak gerekirse “Fibonacci dizilimindeki bir sayıyı kendinden önceki sayıya böldüğünüzde birbirine çok yakın sayılar elde edersiniz. Serideki 13. sırada yer alan sayıdan sonra bu sayı sabitlenir. 1.618 olan bu sayı 'Altın Oran' olarak adlandırılır''.

Altın Oran’ın karşımıza çıktığı yerler birbirinden ilginç. İnsan vücudunun tamamında görebilirsiniz. Hem tamamında hem de el, kol, kafatası, yüz, iç kulak, akciğer gibi bir çok parçada ayrı ayrı. Sanatçılar, bilim adamları, tasarımcılar bu oranla resmedilen insan bedenini temel alıyorlar çalışmalarında.

Temelinde Altın Oran olan sarmallar doğadaki en eşsiz tasarımlar. Deniz kabuklularından (Nautilus en sembolik örnektir), koç, yaban keçisi, geyik, antilop gibi hayvanların boynuzlarına, Mısır Piramitleri’nden ayçiçeklerine, örümcek ağından misroskobik virüslere, fil dişinden salyangoza, canlıların tüm fiziksel özelliklerinin depolandığı DNA molekül sarmalından tek bir kar kristaline, uzaydaki galaksilerin şekillerinden eski Yunan mimarisindeki birçok esere karşımıza çıkıyor Altın Oran. Bu adın verilmesinin nedeni bu orana göre yapılan resimlerin, mimari eserlerin, bir dikdörtgenin veya doğada bulunan bir çiçeğin yapraklarının insanın algılayabildiği en güzel göz nizamı olmasından. Günümüzde ünlü markalar tasarımlarında bu oranı kullanıyorlar.

Işığın kırılması hesaplanırken de Fibonacci sayısı düşüyor sayfaya, elektrik devresi hesabında da. Leonardo da Vinci’ye ait Mona Lisa dahil birçok eserde olduğu gibi Picasso’nun, Mimar Sinan’ın, Boticelli’nin, Raphael’in, Rubens’in eserlerinde de görüyoruz bu oranı. Ve geçen yazımın konusu kar taneleri…
Lapa lapa yağan, hiçbiri bir diğerine benzemeyen şekiller taşıyan kar tanelerinin hepsi ortak bir özellik taşıyor; o muhteşem desenlerin kısa kollarındaki uzantılarla uzun kollarındaki uzantılar arasındaki mesafe Altın Oran’a uyumlu.

Bir yanda delirmiş gibi insanlık. Ortadoğu silkeleniyor, Amerika’da kapitalizm çöküyor, Avrupa’yı bir yandan ırkçılık bir yandan ekonomik kriz sarıp sarmalıyor, iflasın eşiğinde ülkeler var, terör durmak bilmiyor, savaşlar almış başını gidiyor, narsistler kürsülerinden ellerindeki nükleer bombaları gösteriyor. Sanki her güne bir sürprizle uyanıyor dünya. Ama diğer yandan biliyoruz ki doğada hiçbir şey başı boş gelişmiyor, bir denge yasası var. Hem de belirli sabit kurallar ve yüzlerce yıl önce kağıda dökülmüş ölçülerle belirlenmiş...

Doğayı seyredince, müthiş tasarımları, oranları, ince hesapları görünce dünyanın nabzını farklı dinliyor insan. Ve tüm bu savaşları, katliamları, zalimlikleri, işkenceleri gördükçe insanoğlunun nasıl eli varıyor da bir hediyenin üstünde tepinip duruyor pamuklara sarıp sarmalayacağına, inanası gelmiyor…